KAMPALA,UGANDA

UGANDA imesema itaunda reli yake ya kiwango cha wastani hata kama Kenya itashindwa kupanua njia yake hadi Malaba.

Ujenzi wa SGR uliocheleweshwa kwa muda mrefu sasa utaanza katika mwaka wa fedha wa 2022/2023.

SGR ya nchi hiyo yenye urefu wa kilomita 271 ilikuwa sehemu ya mradi wa Miundombinu ya Kanda ya Kaskazini inayounganisha Kenya,Uganda na Rwanda, lakini ilikwama katikati na kutokuwa na uhakika wa kisiasa na kifedha.

Kwa jumla, Uganda sasa inaangalia kujenga 2,700km ya SGR na unganisho na majirani zake wa kaskazini, mashariki, kusini na magharibi.

Perez Wamburu, mratibu wa mradi wa SGR, alisema matarajio ya kufunga mpango wa kifedha na Benki ya Exim ya China katika miezi ijayo ni makubwa.

Alisema vyama vilipunguza idadi ya maswali yaliyobakia kutoka 27 wakati Wizara ya Fedha iliomba ufadhili mnamo Oktoba 2019.

Moja ya maswala makubwa ni uhusiano na Kenya, ambayo ilikuja kutiliwa shaka baada ya Nairobi kusitisha maendeleo yake ya SGR huko Naivasha, ikiamua badala yake kubadilisha kiwango cha mita ya zamani kuwa Kisumu, ambapo inajenga kituo cha kupunguza shehena ya reli.

Hoja ya pili inahusu mpango wa shughuli za mtandao na mwishowe, mpango wa ulipaji wa mkopo.

“Nadhani tumejibu maswali yote hayo kwa kuridhisha na mazungumzo ya kweli yanapaswa kuanza mapema baada ya uchaguzi wa 2021.

Uwezo wa mstari chini ya hali tofauti unabaki mzuri na kampuni ya Wachina itafanya mtandao kwa muda wote wa ulipaji wa mkopo kabla ya kupeana juu ya mali hizo kwa Uganda.

Moja ya matukio ambayo Uganda ilizingatia ni uwezekano wa laini bila muunganisho wa moja kwa moja na mfumo wa Kenya, na shehena badala yake ikachukuliwa na maji kwa kituo kitakachoendelezwa huko Majanji kwenye Ziwa Victoria.

Hiyo inaruhusu mizigo kutoka Sudan Kusini na Kaskazini Mashariki mwa Kongo kusafirishwa kwenda Mombasa kupitia Kisumu au kuendelea Dar es Salaam kupitia Mwanza.

Wamburu alisema muunganiko wa moja kwa moja na SGR ya Kenya itakuwa chaguo bora, lakini laini hiyo bado itakuwa na kiwango kizuri cha kurudi chini ya hali zote pamoja na tofauti.

Mradi huo pia hauna deni kwa sasa kwa sababu ada ya mkataba ya $ 2.26 bilioni kwa awamu ya kwanza tayari ilihesabiwa chini ya hisa iliyopo ya $ 15.5 bilioni ya hisa ya deni ya kitaifa.

Uamuzi wa kuendelea na ujenzi ni msingi wa kufikiria kwamba hadi mwisho wa kipindi kilichotarajiwa cha ujenzi, Kenya ingekuwa imetatua maswala yoyote yanayoshikilia upanuzi wa SGR yake kwenda Malaba.

Shughuli za ujenzi wa mapema zinaendelea na 120km ya ukanda wa 271km imekuwa salama na watu 4,800 waliopangwa walioathiriwa walilipwa fidia hadi sasa.

“Tutakuwa tumekaa na Kenya na China Exim kuleta ufafanuzi kwa maswala ya unganisho lakini kila mtu bado amejitolea kwa mradi huu,”Wamburu alisema.