SUZA: Chemchem ya  kutoa wataalamu Zanzibar

Na Mohamed Mzee Ali, SUZA

Uoteshaji wa  mti mkubwa   wa matunda ulianza  kwa  fikra,ikapandwa  mbegu, ukatoka  mche ambao ulitunzwa kwa  kutiliwa  maji, mbolea  na hatimae kuwa  mti mkubwa unaotoa  matunda kwa  jamii.

Mnasaba  kama huu ndivyo ilivyosadifu kwa  Chuo Kikuu cha  Taifa  Zanzibar(SUZA),ambacho kimefikia  miaka 21 tangu kuanzishwa  kwake mwaka 2001 kwa  sharia  Namba 8, ambapo leo hii Zanzibar inafaidi matunda yake ikiwa ni  utekelezaji wa dhamira  ya  Mapinduzi ya Januari 12, 1964 ya  kuwapatia  elimu ya  juu watoto wa  Zanzibar.

Chuo Kikuu cha Taifa  Zanzibar(SUZA), kilianza kwa  skuli moja  tu ya Elimu lengo likiwa  ni kukidhi haja  ya walimu wenye  viwango Zanzibar hasa katika  masomo ya  Sayansi na  hisabati.

Skuli hiyo ilikuwa  kama mche ambao ulitunzwa kwa  kumwagiliwa  maji na  mbolea,  na  hivi sasa mti mkubwa  umesimama  ukiwa  na  matawi mengi na  kusheheni matunda.

Tukiwa  katika maadhimisho ya miaka 57 ya  Mapinduzi, SUZA imepiga  hatua  kubwa ya  kimaendeleo  na  kuwa  chemchem ya  kutoa  wataalamu wa  fani mbali mbali hapa Zanzibar.

Ikiwa  imeanza  na  Skuli moja ya  Elimu  hivi sasa SUZA ina Skuli  saba  na Taasisi moja. Skuli hizo ni pamoja  na Skuli ya Kilimo, Skuli ya Elimu,Taasisi ya Utalii, Skuli ya Kompyuta, Mawasiliano na Taaluma  za Habari, Skuli ya Kiswahili na Lugha  za Kigeni, Skuli ya Sayansi Asilia na  Sayansi Jamii na  Skuli ya Afya  na  Sayansi za Tiba.

Skuli hizo hivi sasa zina  jumla  ya Programu 56 katika  ngazi mbali mbali ikiwemo Cheti, Stashahada, Shahada, Shahada  ya  Uzamili na  pia SUZA inatoa  Shahada  ya Uzamivu(PhD).

Kutokana  na  program hizo Zanzibar imekuwa  ikinufaika  na wataalmu  wake katika  fani mbali mbali kupitia SUZA ikiwemo ya Afya  na  Tiba, Tehama, Kilimo, Elimu, Biashara , Sayansi na  nyenginezo.

 Mathalan katika mahafali ya 16 yaliyofanyika  Disemba 30, 2020, jumla  ya madaktari 48 wamehitimu mafunzo yao na  kutunukiwa Shahada zao.

Madaktari hao wametanguliwa  na idadi ya madaktari 25 wa  awali waliosoma chuo hicho na  kutunukiwa shahada  zao katika  mahafali  zilizopita.

Aidha,  SUZA imekuwa ikipata  ongezeko la wanaojiunga  na chuo hicho kila  mwaka, ambapo wahitimu wa  mwaka  huu pekee  ni 1524 kwa  program zote 56  za chuo za Cheti, Stashahada, Shahada, Shahada ya  Uzamili na Uzamivu .

Kabla  ya kuanzishwa SUZA, Zanzibar ilikuwa ikitegemea  zaidi vyuo vya  Tanzania Bara na  nje  ya nchi katika fani mbali mbali. Vyuo hivyo ni kama Chuo Kikuu cha Dar es Salaam, Mzumbe, Ushirika Moshi, Sokoine na  kadhalika.

Kwa  upande  wa nje ya Tanzania, wanafunzi wengi wa Zanzibar walikuwa  wakisoma China, Sudan, Misri, Malaysia, Saud Arabia, UAE, Kuwait, Uingereza, Uganda na  nchi nyengine.

Katika mahafali ya  Disemba 30, 2020 ambayo mgeni rasmi alikuwa Mheshimiwa Rais  wa Zanzibar na  Mwenyekiti wa Baraza la  Mapinduzi, Mheshimiwa Dk. Hussein Ali Mwinyi, jumla  ya  wahitimu 28 wametunukiwa  Shahada  za Uzamivu katika   Skuli mbali mbali.

Skuli hizo ni pamoja  na Skuli ya  Elimu 19, Skuli ya Kiswahili 2, Skuli ya Sayansi Asili na Sayansi Jamii 7 na waliohitimu Shahada ya  Kwanza kwa  fani mbali mbali ni wanafunzi 453.

Bila  shaka wataalamu kama  hawa waliotoka SUZA ni hazina  kubwa  kwa Zanzibar katika  uimarishaji wa  rasilimali watu, na cha  msingi zaidi ni namna gani vijana  hawa  watatumika.

SUZA KWA “CENTRE OF EXCELLENCE IN KISWAHILI”

Mbali na kutoa wataalamu , lakini SUZA pia ni kituo imara  cha Lugha  ya Kiswahili.Hivi sasa idadi ya wanafunzi wa Kiswahili inaongezeka tafauti na  ilivyokuwa  zamani. Mwaka  huu idadi ya wanafunzi waliomaliza  Shahada ya  Kiswahili  na  Elimu imefikia 10.

Aidha, waliohitimu  Shahada ya Uzamivu ya  Elimu katika ufundishaji wa Kiswahili kwa  wazungumzaji wa lugha  nyengine mwaka  huu ni wahitimu wanane, ambapo wanawake ni watano na wanaume  watatu. Hatua  hii inaonesha  kwamba Kiswahili kimefahamika  kuwa  ni bidhaa muhimu ambayo Wazanzibari wanapaswa kuichangamkia katika  soko la nje.

Sambamba na hilo, Chuo Kikuu cha  Taifa  Zanzibar(SUZA) kimo mbioni kutekeleza agizo la aliyekuwa Mkuu wa  chuo hicho Dk. Ali Mohamed Shein wakati wa  kuagwa hapo tarehe 6 Oktoba, 2020  la  kuitaka  SUZA ijidhatiti na  kuwa “ Kituo kilichotukuka katika Lugha  ya Kiswahili” yaani “Centre of Excellence in Kiswahili”.

Dk. Shein alisema  kuwa anataka  kuona Chuo Kikuu cha Taifa Zanzibar(SUZA) kinakuwa  kama Chuo Kikuu cha Oxford, ambacho kimebobea katika lugha  ya Kiingereza na  makamusi yake kuaminika duniani kote.

Alisema  Kiswahili nacho kichukue heshima kubwa kama  hiyo  kupitia SUZA kama ilivyo kwa  chuo cha  Oxford kwa  Kiingereza, na kusisitiza tafiti zifanywe  za kukuza  zaidi lugha  ya  Kiswahili na  kuchapisha  machapisho kama ya  Oxford.

Inawezekana hatua  hiyo ikafikiwa, kwani tayari SUZA imeshatoa wahitumu wa  Shahada ya Uzamivu katika Lugha  ya Kiswahili, ambapo wengi wao ni wahadhiri wa  chuo hicho na  mwengine ni Katibu Mtendaji wa Baraza  la Kiswahili Zanzibar.

SUZA NA  USHIRIKIANO NA  VYUO VYA  NJE

Aidha , SUZA katika kujiimarisha na kukuza  taaluma kimefanya ushirikiano na vyuo mbali mbali duniani. Vyuo hivyo ni pamoja  na chuo  cha Osman Gazi cha  Uturuki, UDSM, UDOM, University of Rwanda , SUA, Upsala  cha Finland na  kadhalika.

SUZA pia  imekuwa  na   ushirikiano wa  karibu na  taasisi na  nchi mbali mbali duniani zote  zikiwa  na lengo la kuikuza  na kuiendeleza taasisi hiyo ya  elimu Zanzibar,ambayo ndio chimbuko la  wataalamu. Bila  shaka  ushirikiano huu ni kwa kuzidi kupata  mafanikio.

Miongoni mwa  Taasisi zenye  ushirikiano na SUZA ni pamoja  na Benki ya  Dunia(WB), Unicef, NORAD, DANIDA,Save  the  Children, Milele Foundation na  COSTECH.

Aidha, SUZA imejenga  ushirikiano na  baadhi ya balozi  za  nje kama Ubalozi wa Denmark, Norway, Italia, Oman, China, India, Uturuki na  Umoja  wa Ulaya(EU).

SUZA KUJIANDAA KWA  UCHUMI WA BULUU

SUZA katika  mahafali yake 16 hapo Disemba 30, 2020, Mkuu wa  chuo hicho aliyetawazwa hivi karibuni Mheshimiwa Dk. Hussein  Ali Mwinyi,  katika  hotuba  yake aligusia  haja ya  chuo hicho kusomesha elimu ya bahari na  uvuvi ili  vijana  wa  Zanzibar waingie  katika uchumi wa buluu wakiwa  weledi wa  masuala  hayo.

Alisema  nchi kama  Zanzibar haiwezekani ikawa  haina wataalamu waliobobea  katika fani za uvuvi na sayansi ya baharini, kwani  Zanzibar ni kisiwa  na   sera iliyopo hivi sasa ni utekelzaji wa  uchumi wa buluu.

Alifahamisha  kuwa Zanzibar wakati huo iliibadilisha  Skuli ya  Lumumba  kuwa chuo cha Uvuvi mnamo miaka  ya mwishoni mwa 70s, lakini bahati mbaya elimu hiyo haikuendelezwa.

Hivyo, alisema kwa  wakati huu Zanzibar ikiwa  inatekeleza sera  yake  ya kuinua  uchumi na  maendeleo kupitia  uchumi wa  buluu, kuna  haja kubwa  ya kurudishwa elimu ya  uvuvi na  sayansi ya bahari kupitia  SUZA.

CHANGAMOTO NA  UTATUZI WAKE

SUZA kama zilivyo taasisi nyengine na  penye  mafanikio pia  hapakosi changamoto, nayo katika  uhai wake wa  miaka 21 imekumbana  na changamoto nyingi, lakini safari bado inaendelea.

Miongoni mwa changamoto inazokabiliana  nazo SUZA ni  pamoja  na kutokuwa  na  dakhalia kwa  baadhi ya kampasi zake , upungufu wa  rasilimali  fedha, ukosefu na  ufinyu wa ofisi kwa  wahadhiri wake na  tafauti ya  maslahi na  vyuo vyengine  vya  serikali.

Pamoja  na hayo wahadhiri wake  wako imara na wamefumbia  macho vishawishi vya  kuhamia vyuo vyengine wakiwa  ni waumini wa ‘uzalendo kwanza’.

Hata hivyo, changamoto zote  hizi zinatatuliwa  hatua  kwa  hatua kwa  kushirikiana  na serikali na taasisi binafsi hasa katika  suala  la majengo ya  dakhalia za  wanafunzi.

Matumaini ya Awamu ya Nane  kwa  SUZA ni makubwa kwa  utatuzi wa  changamoto hizo ili kuweka  mazingira bora  ya  kujifunzia. Hii inatokana  na  kwamba mkuu wa  Chuo pia  ni mwanataaluma katika  fani ya  Udaktari wa binadamu kwa  Shahada ya Uzamivu.

Aidha,pamoja  na changamoto hizo, chuo kinasonga  mbele kwa  mafanikio makubwa, na kubaki kuwa  chemchem ya kutoa  wataalamu Zanzibar.